Bàn về chế độ kế toán các khoản đầu tư vào công ty con trên báo cáo tài chính của Công ty mẹ

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 kiểm soát còn được thực hiện ngay cả khi công ty mẹ nắm giữ ít hơn 50% quyền biểu quyết tại công ty con:  Các nhà đầu tư khác thoả thuận dành cho công ty mẹ hơn 50% quyền biểu quyết;  Công ty mẹ có quyền chi phối các chính sách tài chính và hoạt động theo quy chế thoả thuận;  Công ty mẹ có quyền bổ nhiệm hoặc bãi miễn đa số các thành viên Hội đồng quản trị hoặc cấp quản lý tương đương;  Công ty mẹ có quyền bỏ đa số phiếu tại các cuộc họp của Hội đồng quản trị hoặc cấp quản lý tương đương.  Một công ty con được loại trừ khỏi việc hợp nhất báo cáo tài chính khi:  Quyền kiểm soát của công ty mẹ chỉ là tạm thời vì công ty con này chỉ được mua và nắm giữ cho mục đích bán lại trong tương lai gần (dưới 12 tháng); hoặc  Hoạt động của công ty con bị hạn chế trong thời gian dài và điều này ảnh hưởng đáng kể tới khả năng chuyển vốn cho công ty mẹ.  Công ty mẹ kế toán khoản đầu tư vào các công ty con loại này theo quy định tại chuẩn mực kế toán “Công cụ tài chính”.  Công ty mẹ không được loại trừ ra khỏi báo cáo tài chính hợp nhất các báo cáo tài chính của công ty con có hoạt động kinh doanh khác biệt với hoạt động của tất cả các công ty con khác trong tập đoàn. Báo cáo tài chính hợp nhất sẽ cung cấp các thông tin hữu ích hơn nếu hợp nhất được tất cả báo cáo tài chính của các công ty con bởi nó cung cấp các thông tin kinh tế, tài chính bổ sung về các hoạt động kinh doanh khác nhau của các công ty con trong tập đoàn. Hợp nhất báo cáo tài chính trên cơ sở áp dụng chuẩn mực kế toán "Báo cáo tài chính bộ phận" sẽ cung cấp các thông tin hữu ích về các hoạt động kinh doanh khác nhau trong phạm vi một tập đoàn. 11 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 1.2.2.5. Nội dung của hệ thống Báo cáo tài chính hợp nhất  Hệ thống Báo cáo tài chính hợp nhất gồm 4 biểu mẫu báo cáo:  Bảng cân đối kế toán hợp nhất  Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh hợp nhất  Báo cáo lưu chuyển tiền tệ hợp nhất  Bản thuyết minh báo cáo tài chính hợp nhất Ngoài ra, để phục vụ yêu cầu quản lý kinh tế, tài chính, yêu cầu chỉ đạo, điều hành các tập đoàn sản xuất, kinh doanh các tập đoàn, tổng công ty nhà nước,…có thể lập thêm các Báo cáo tài chính hợp nhất chi tiết khác nhưng bổ sung phải được Bộ Tài chính chấp thuận bằng văn bản.  Trách nhiệm, thời hạn lập và nộp Báo cáo tài chính hợp nhất  Trách nhiệm lập Báo cáo tài chính hợp nhất Các đơn vị sau đây phải thực hiện lập Báo cáo tài chính hợp nhất của tập đoàn ngoài báo cáo tài chính riêng của đơn vị này: * Tất cả các công ty mẹ nắm giữ trên 50% quyền biểu quyết ở côngty con (công ty mẹ có thể sở hữu trực tiếp công ty con hoặc sở hữu gián tiếp công ty con qua một công ty con khác) theo quy định ở trên phải lập, nộp và công khai báo cáo tài chính hợp nhất.Ngoại trừ các công ty mẹ đồng thời là công ty con bị một công ty khác sở hữu toàn bộ hoặc gần như toàn bộ và nếu như các cổ đông thiểu số trong công ty chấp thuận thì không phải lập và trình bày báo cáo tài chính hợp nhất. * Tất cả các tổng công ty nhà nước thành lập và hoạt động theo mô hình có công ty con phải lập, nộp Báo cáo tài chính hợp nhất.  Thời gian lập, nộp và công khai Báo cáo tài chính hợp nhất * Báo cáo tài chính hợp nhất phải lập và nộp vào cuối kỳ kế toán năm tài chính cho các cơ quan quản lý Nhà nước theo quy định chậm nhất là 90 ngày kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm tài chính. 12 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 * Báo cáo tài chính hợp nhất phải được công khai trong thời gian 120 ngày kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm.  Nơi nhận Báo cáo tài chính hợp nhất Đối tượng lập báo cáo Thời Nơi nhận báo cáo gian lập Cơ quan tài Cơ chính, cơ quan quan thành lập DN thuế Cơ quan thống kê 1. Tổng công ty nhà nước (thành lập và hoạt động Năm, X X theo mô hình có công ty Quý (1) (2) X X (1) (2) X X (1) (2) con) 2. Tập đoàn doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài Năm 3. Tập đoàn doanh nghiệp khác Năm X X X (1) Đối với các tổng công ty nhà nước hoạt động theo Luật Doanh nghiệp nhà nước do UBND cấp tỉnh thành lập phải nộp báo cáo tài chính hợp nhất cho Sở Tài chính cấp tỉnh. Đối với tổng công ty nhà nước do các Bộ, cơ quan trung ương, hoặc Thủ tướng chính phủ quyết định thành lập phải nộp Báo cáo tài chính hợp nhất cho Bộ tài chính (Cục tài chính doanh nghiệp) và các Bộ, cơ quan trung ương là người quyết định thành lập tổng công ty. (1) Đối với các tập đoàn, tổng công ty nhà nước hoạt động trong các lĩnh vực Ngân hàng, đầu tư tài chính, bảo hiểm, chứng khoán phải nộp báo cáo tài chính hợp nhất cho Bộ tài chính (Vụ Tài chính ngân hàng, Vụ Bảo hiểm, Cục Tài chính doanh nghiệp). Riêng đối với các tập đoàn, tổng công ty nhà 13 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 nước có chứng khoán niêm yết hoặc các tập đoàn, tổng công ty Nhà nước có đơn vị thành viên có chứng khoán niêm yết còn phải nộp báo cáo tài chính hợp nhất cho Bộ tài chính (Uỷ Ban Chứng khoán Nhà nước). (1) Đối với các tập đoàn hoạt động theo Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư nước ngoài tại Việt Nam thì nộp báo cáo tài chính hợp nhất cho cơ quan đăng ký kinh doanh (Sở kế hoạch và đầu tư - nếu do Sở kế hoạch và đầu tư cấp giấy phép đầu tư hoặc giấy đăng ký kinh doanh, hoặc Bộ kế hoạch và đầu tư nếu do Bộ kế hoạch và đầu tư cấp giấy phép đầu tư hoặc giấy đăng ký kinh doanh). (1) Đối với các tập đoàn, tổng công ty nhà nước đã thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất, phải đính kèm Báo cáo Kiểm toán về Báo cáo tài chính hợp nhất khi nộp báo cáo tài chính hợp nhất cho cơ quan quản lý nhà nước hoặc khi công khai báo cáo tài chính hợp nhất. (2) Đối với các tổng công ty nhà nước do các Bộ, cơ quan Trung ương hoặc Thủ Tướng Chính phủ quyết định thành lập còn phải nộp Báo cáo tài chính hợp nhất cho Bộ tài chính (Tổng cục thuế). Đối với các tập đoàn, tổng công ty nhà nước khác phải nộp Báo cáo tài chính hợp nhất cho cơ quan thuế địa phương. 1.2.3.Sổ kế toán hợp nhất Sổ kế toán hợp nhất do công ty mẹ có trách nhiệm lập để ghi chép, hệ thống và lưu giữ toàn bộ các nghiệp vụ kinh tế, tài chính. Mẫu sổ kế toán hợp nhất Tên tập đoàn:…………… Mẫu số S01- SHN (Ban hành theo TT số 23/2005/TT- BTC Ngày 30-03-2005 của BTC) SỔ KẾ TOÁN HỢP NHẤT Năm……. 14 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Các BCTC các và mẹ, công ty con đối Tài Nguồn Tài Nguồ Tài Nguồn ứng sản vốn sản n vốn sản vốn 4 5 6 7 8 9 10 Diễn giải Ngày phiếu BCTC công ty mục hợp nhất Các khoản mục khoản Chứng từ sử dụng để tháng kế toán 1 2 I-Hợp 3 nhất Điều chỉnh Khoản mục Tăng, giảm hợp nhất bảng CĐKT tập đoàn 1.TSCĐ Công ty mẹ Công ty con … Cộng 2.Hàng tồn kho Công ty mẹ Công ty con … Lãi lỗ nội bộ chưa thực sự phát sinh Cộng II-Hợp nhất báo cáo kết quả hoạt động KD tập đoàn 1.DT bán hàng, cung cấp dịch vụ Công ty mẹ Công ty con Bút toán điều chỉnh doanh thu nội bộ Cộng Sổ kế toán hợp nhất chi tiết: Mở theo nhu cầu của từng doanh nghiệp. 1.2.4.Phương pháp kế toán khoản đầu tư vào công ty con TK sử dụng: TK 221- Đầu tư vào công ty con TK 2211- Đầu tư cổ phiếu TK 2212- Đầu tư khác TK 136- Phải thu nội bộ TK 1361- Vốn kinh doanh ở đơn vị trực thuộc (mở ở cấp trên) Kết cấu 15 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Bên Nợ: Giá trị thực tế các khoản đầu tư vào công ty con tăng. Bên Có: Giá trị thực tế các khoản đầu tư vào công ty con giảm. Số dư bên Nợ: Khi công ty mẹ mua cổ phiếu hoặc đầu tư vào công ty con bằng tiền theo cam kết góp vốn đầu tư, hoặc mua khoản đầu tư tại công ty con ghi: Nợ TK 221 - Đầu tư vào công ty con Có TK 111 - Tiền mặt Có TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng Có TK 341 - Vay dài hạn. Nếu có chi phí phát sinh về thông tin, môi giới, giao dịch mua, bán trong quá trình mua cổ phiếu, hoặc thực hiện đầu tư vào công ty con, ghi: Nợ TK 221 - Đầu tư vào công ty con Có TK 111,112,… Trường hợp chuyển khoản đầu tư vào công ty liên kết, liên doanh, công cụ tài chính thành khoản đầu tư vào công ty con, ghi: Nợ TK 221 - Đầu tư vào công ty con Có TK 222- Vốn góp liên doanh Có TK 223 - Đầu tư vào công ty liên kết Có TK 228 - Đầu tư dài hạn khác Có TK 121 - Đầu tư chứng khoán ngắn hạn khác. Cuối năm tài chính nhận được thông báo chia cổ tức, lãi kinh doanh, hoặc nhận được tiền về các khoản lãi được chia từ công ty con, ghi: Nợ TK 111, 112 Nợ TK 131 - Phải thu khách hàng Nợ TK 221 - Đầu tư vào công ty con (Trường hợp lãi được chia để lại tăng vốn đầu tư vào công ty con - nếu có) 16