Bàn về cách tính khấu hao tài sản cố định và hạch toán khấu hao tài sản cố định theo chế độ hiện hành trong các doanh nghiệp

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 TSCĐ, thờng xuyên phải kiểm tra đánh giá hiệu suất hoạt động của TSCĐ để có phơng án kịp thời nh sửa chữa, nâng cấp. Nếu TSCĐ đợc sử dụng với công suất nh nhau trong mỗi kỳ kế toán thì phơng pháp này phân bổ rất công bằng tổng chi phí khấu hao vào giá thành sản phẩm. Nhng trong thực tế có nhiều ngành, việc sử dụng TSCĐ thay đổi rất nhiều từ kỳ kế toán này sang kỳ kế toán khác nên mức trích khấu hao hàng tháng không phản ánh đúng với giá trị TSCĐ tham gia vào hoạt động làm cho kết quả kinh doanh của doanh nghiệp ảnh hởng đến nhiều quyết định đối với doanh nghiệp. Việc trích khấu hao ít hơn so với hao mòn thực tế làm cho TSCĐ h hỏng trớc thời gian dự tính, lúc này thì nguồn vốn khấu hao cha đủ để đầu t TSCĐ vì giá trị TSCĐ cũ cha đợc thu hồi hết. 1.2. Phơng pháp khấu hao theo số lợng, khối lợng sản phẩm. TSCĐ trong doanh nghiệp đợc trích khấu hao theo phơng pháp khấu hao theo số lợng, khối lợng sản phẩm nh sau: - Căn cứ vào hồ sơ kinh tế- kỹ thuật của TSCĐ, doanh nghiệp xác định tổng số lợng, khối lợng sản phẩm sản xuất theo công suất thiết kế của TSCĐ, gọi tắt là sản lợng theo công suất thiết kế. - Căn cứ tình hình thực tế sản xuất, doanh nghiệp xác định số lợng, khối lợng sản phẩm thực tế sản xuất hàng tháng, hàng năm của TSCĐ. - Xác định mức trích khấu hao trong tháng của TSCĐ theo công thức dới đây: Mức trích khấu hao trong tháng của TSCĐ Số lợng sản phẩm = sản xuất ra trong tháng Mức trích khấu hao bình x quân tính cho một đơn vị sản phẩm Trong đó: Mức trích khấu hao bình quân tính cho một đơn vị sản phẩm Nguyên giá của TSCĐ = _________________ Sản lợng theo công suất thiết kế 11 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Mức trích khấu hao năm của TSCĐ băng tổng mức trích khấu hao của 12 tháng trong năm, hoặc tính theo công thức sau: Mức trích khấu hao năm của Số lợng sản phẩm sản = xuất ra trong năm TSCĐ Mức trích khấu hao x bình quân tính cho một đơn vị sản phẩm Trờng hợp công suất thiết kế hoặc nguyên giá của TSCĐ thay đổi, doanh nghiệp phải xác định lại mức trích khấu hao của TSCĐ. Phơng pháp tính khấu hao theo sản lợng đã giúp cho doanh nghiệp chủ động trong việc trích khấu hao TSCĐ. Cách tính này buộc doanh nghiệp muốn thu hồi vốn nhanh khắc phục hao mòn vô hình phải tăng ca, tăng năng suất lao động để tạo ra nhiều sản phẩm. Phơng pháp này đã phản ánh đúng mức độ hoạt động của TSCĐ theo thớc đo về sản lợng. Khấu hao TSCĐ sẽ tăng khi doanh nghiệp sản xuất nhiều và tạo ra nhiều sản phẩm tơng đơng, nếu doanh nghiệp sản xuất ít thì mức khấu hao tơng ứng trong kỳ sẽ ít. Phơng pháp khấu hao theo sản lợng làm cho kết quả kinh doanh trong kỳ phản ánh đúng tình hình hoạt động của doanh nghiệp và doanh nghiệp cũng dễ dàng tính đợc khi nào TSCĐ sẽ khấu hao hết để có quyết định đàu t mua sắm kịp thời đảm bảo cho sản xuất. Bên cạnh đó vẫn còn những nhợc điểm: Mức khấu hao trên một đơn vị là bằng nhau do vậy khấu hao trích trong tháng phụ thuộc vào sản lợng hoàn thành trong lỳ. Chính vì vậy không tính đến sản phẩm dở dang hoặc bị hỏng và sản phẩm dở dang kỳ trớc kỳ này hoàn thành. Hơn nữa sản lợng theo công suất thiết kế cũng khó xác định. 1.3. Phơng pháp khấu hao theo số d giảm dần có điều chỉnh. 12 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Theo quy định,TSCĐ tham gia vào hoạt động kinh doanh đợc trích khấu hao theo phơng pháp này phải thoả mãn đồng thời các điều kiện sau: - Là TSCĐ đầu t mới (cha qua sử dụng); - Là các loại máy móc, thiết bị; dụng cụ làm việc đo lờng, thí nghiệm. Phơng pháp khấu hao theo số d giảm dần có điều chỉnh đợc áp dụng đối với các doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực có công nghệ đòi hỏi phải thay đổi, phát triển nhanh. Mức trích khấu hao theo phơng pháp số d giảm dần có điều chỉnh đợc xác định nh sau: - Xác định thời gian sử dụng của TSCĐ : Doanh nghiệp xác định thời gian sử dụng của TSCĐ theo quy định tại chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao TSCĐ ban hành kèm theo Quyết định số 206/2003/QĐ-BTC của Bộ Tài chính. - Xác định mức trích khấu hao năm của TSCĐ trong các năm đầu theo công thức dới đây: Mức trích khấu hao hàng năm của TSCĐ Giá trị còn lại của = TSCĐ Tỷ lệ khấu x hao nhanh Trong đó: Tỷ lệ khấu hao nhanh xác định theo công thức sau: Tỷ lệ khấu hao nhanh(%) Tỷ lệ khấu hao TSCĐ theo = phơng pháp đờng thẳng Hệ số điều x chỉnh Tỷ lệ khấu hao TSCĐ theo phơng pháp đờng thẳng xác định nh sau: Tỷ lệ khấu hao TSCĐ theo phơng pháp đờng 1 = Thời gian sử dụng của TSCĐ thẳng(%) 13 x 100 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Hệ số điều chỉnh xác định theo thời gian sử dụng của TSCĐ quy định tại bảng dới đây: Thời gian sử dụng của TSCĐ Đến 4 năm (t 4 năm) Trên 4 đến 6 năm ( 4 năm < t 6 năm) Trên 6 năm (t >6 năm) Hệ số điều chỉnh (lần) 1,5 2,0 2,5 Những năm cuối, khi mức khấu hao năm xác định theo phơng pháp số d giảm dần nói trên bằng (hoặc thấp hơn) mức khấu hao tính bình quân giữa giá trị còn lại và số năm sử dụng còn lại của TSCĐ, thì kể từ năm đó mức khấu hao đợc tính bằng giá trị còn lại của TSCĐ chia cho số năm sử dụng còn lại của TSCĐ. Mức trích khấu hao hàng tháng bằng số khấu hao phải trích cả năm chia cho 12 tháng. 2. Các quy định về trích khấu hao TSCĐ. - Mọi TSCĐ của doanh nghiệp có liên quan đến hoạt động kinh doanh đều phải trích khấu hao. Mức trích khấu hao TSCĐ đợc hạch toán vào chi phí kinh doanh trong kỳ. Doanh nghiệp không đợc tính và trích khấu hao đối với những TSCĐ đã khấu hao hết nhng vẫn sử dụng vào hoạt động kinh doanh Đối với những TSCĐ cha khấu hao hết đã hỏng, doanh nhgiệp phải xác định nguyên nhân, quy trách nhiệm đền bù, đòi bồi thờng thiệt hại và tính vào chi phí khác. - Những TSCĐ không tham gia vào hoạt động kinh doanh thì không phải trích khấu hao, bao gồm: + TSCĐ thuộc dự trữ Nhà nớc giao cho doanh nghiệp quản lý hộ, giữ hộ. + TSCĐ phục vụ các hoạt động phúc lợi trongdoanh nghiệp nh nhà trẻ, câu lạc bộ, nhà truyền thống, nhà ăn, đợc đầu t bằng quỹ phúc lợi. 14 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 + Những TSCĐ phục vụ nhu cầu chung của toàn xã hội không phục vụ cho hoạt động kinh doanh của riêng doanh nghiệp nh đê đập, cầu cống, đờng sá, mà Nhà nớc giao cho doanh nghiệp quản lý, + TSCĐ khác không tham gia vào hoạt động kinh doanh. Doanh nghiệp thực hiện việc quản lý, theo dõi các TSCĐ trên đây nh đối với các TSCĐ dùng trong hoạt động kinh doanh và tính mức hao mòn của các TSCĐ này (nếu có); mức hao mòn hàng năm đợc xác định băng cách lấy nguyên giá chia (:) cho thời gian sử dụng của TSCĐ xác định theo quy định tại Phụ lục ban hành kèm theo Quyết định số 206/2003/ QĐ-BTC ngày 12/12/2003 của Bộ trởng Bộ Tài chính. Nếu các TSCĐ này có tham gia vào hoạt động kinh doanh thì trong thời gian TSCĐ tham gia vào hoạt động kinh doanh, doanh nghiệp thực hiện tính, và trích khấu hao vào chi phí kinh doanh của doanh nghiệp. - Doanh nghiệp cho thuê TSCĐ hoạt động phải trích khấu hao đối với TSCĐ cho thuê. - Doanh nghiệp đi thuê TSCĐ tài chính phải trích khấu hao TSCĐ thuê tài chính nh TSCĐ thuộc sở hữu của doanh nghiệp theo quy định hiện hành. Trờng hợp ngay tại thời điểm khởi đầu thuê tài sản, doanh nghiệp đi thuê TSCĐ tài chính cam kết không mua tài sản thuê trong hợp đồng thuê trong hợp đồng thuê tài chính, thì doanh nghiệp đi thuê đợc trích khấu hao TSCĐ thuê tài chính theo thời hạn thuê trong hợp đồng. - Việc trích hoặc thôi trích khấu hao TSCĐ đợc thực hiện bắt đầu từ ngày (theo số ngày của tháng) mà TSCĐ tăng, giảm, hoặc ngừng tham gia vào hoạt động kinh doanh . - Quyền sử dụng đất lâu dài là TSCĐ vô hình đặc biệt, doanh nghiệp ghi nhận là TSCĐ vô hình theo nguyên giá nhng không đợc trích khấu hao. 3. Hạch toán khấu hao TSCĐ. 15 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Để theo dõi tình hình hiện có, biến động tăng, giảm khấu hao, kế toán sử dụng tài khoản 214 hao mòn TSCĐ. Ngoài ra còn sử dụng tài khoản 009 nguồn vốn khấu hao cơ bản để theo dõi sự hình thành và sử dụng số vốn khấu hao cơ bản TSCĐ. - Kết cấu tài khoản 214 Hao mòn TSCĐ TK214 D ĐK: Giá trị hao mòn luỹ kế PS: Giá trị hao TSCĐ giảm do thanh lý, - Giá trị hao mòn của TSCĐ tăng do nhợng bán, chuyển đi nơi khác, góp vốn trích khấu hao, do đánh giá lại TSCĐ, liên doanh, đánh giá lại TSCĐ do điều chuyển - Giá trị hao mòn TSCĐ do tính hao mòn TSCĐ dùng cho hoạt động sự nghiệp, dự án, phúc lợi DCK: Giá trị hao mòn hiện có tại DN Tài khoản chi tiết: +Tài khoản 214 hao mòn TSCĐ có 3 tài khoản cấp 2: 2141- Hao mòn TSCĐ hữu hình 2142- Hao mòn TSCĐ thuê tài chính 2143- Hao mòn TSCĐ vô hình - Kết cấu tài khoản 009: TK009 Nguồn vốn khấu hao tăng do: Nguồn vốn khấu hao giảm do: - Trích khấu hao TSCĐ - Đầu t đổi mới TSCĐ - Thu hồi vốn khấu hao đã điều chuyển - Trả nợ vay đầu t TSCĐ cho đơn vị khác - Điều chuyển vốn khấu hao cho đơn vị khác D CK: Nguồn vốn khấu hao hiện có 16