Giải pháp hoàn thiện nội dung kế toán nghiệp vụ cho vay

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 vay chỉ dựa vào uy tín của bản thân khách hàng. Đối với những khách hàng tốt, trung thực trong kinh doanh, có khả năng tài chính mạnh, quản trị hiệu quả thì ngân hàng có thể cấp tín dụng dựa vào uy tín của bản thân khách hàng mà không cần một nguồn thu nợ thứ hai bổ sung.  Cho vay đản bảo là loại cho vay được ngân hàng cung ứng, phải có tài sản thế chấp hoặc cầm cố, hoặc phải có sự bảo lãnh của người thứ ba.  Căn cứ vào hình thái giá trị:  Cho vay bằng tiền là loại cho vay mà hình thái giá trị của khoản cho vay là bằng tiền. Đây là loại cho vay chủ yếu của các ngân hàng và việc thực hiện bằng các kỹ thuật khác nhau như: tín dụng ứng trước, thấu chi, dễ dãi ngân quỹ, tín dùng thời vụ….  Cho vay bằng tài sản là hình thức cho vay mà hình thái giá trị của khoản cho vay là tài sản.  Căn cứ vào phương pháp hoàn trả:  Cho vay trả góp: là loại cho vay mà khách hàng phải hoàng trả vốn gốc và lãi theo định kỳ. Loại cho vay này chủ yếu được áp dụng cho vay bất động sản nhà ở, cho vay tiêu dùng và cho vay đối với những người kinh doanh nhỏ.  Cho vay phi trả góp là loại cho vay được thanh tóan một lần theo từng kỳ hạn đã thỏa thuận.  Căn cứ vào xuất xứ tín dụng:  Cho vay trực tiếp: ngân hàng cấp vốn trực tiếp cho người có nhu cầu, đồng thời đi vay trực tiếp hoàn trả nợ vay cho ngân hàng.  Cho vay gián tiếp: là khoản cho vay được thực hiện thông qua việc mua lại các khế ước hoặc chứng từ nợ đã phát sinh và còn trong thời hạn thanh tóan. Trên thực tế thì các hình thức cho vay rất đa dạng phong phú – là sự kết hợp của bất kì các thành tố nào trong các phương pháp phân loại đã nêu ở trên, có thể chỉ dẫn ra một số hình thức cho vay phổ biển nhất trên thực tế mà pháp luật quy định: căn cứ theo Quy chế cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng ban hành theo Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN ngày 31/12/2001 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước; Quyết định số 127/2005/QĐ-NHNN ngày 03/02/2005 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy 11 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 chế cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng ban hành theo Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN; Quyết định số 738/2005/QĐ-NHNN ngày 31/5/2005 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về việc sửa đổi, bổ sung khoản 6 Điều 1 của Quyết định số 127/2005/QĐ-NHNN; Quyết định số 966/2003/QĐ-NHNN ngày 22/8/2003 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về cho vay bằng ngoại tệ của tổ chức tín dụng đối với khách hàng vay là người cư trú; các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan.: Tổ chức tín dụng thoả thuận với khách hàng vay việc áp dụng các phương thức cho vay: 1- Cho vay từng lần: Mỗi lần vay vốn khách hàng và tổ chức tín dụng thực hiện thủ tục vay vốn cần thiết và ký kết hợp đồng tín dụng. 2- Cho vay theo hạn mức tín dụng: Tổ chức tín dụng và khách hàng xác định và thoả thuận một hạn mức tín dụng duy trì trong một khoảng thời gian nhất đình. 3- Cho vay theo dự án đầu tư Tổ chức tín dụng cho khách hàng vay vốn để thực hiện các dự án đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và các dự án đầu tư phục vụ đời sống. 4- Cho vay hợp vốn: Một nhóm tổ chức tín dụng cùng cho vay đối với một dự án vay vốn hoặc phương án vay vốn của khách hàng; trong đó, có một tổ chức tín dụng làm đầu mối dàn xếp, phối hợp với các tổ chức tín dụng khác. Việc cho vay hợp vốn thực hiện theo quy định của Quy chế này và Quy chế đồng tài trợ của các tổ chức tín dụng do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ban hành. 5- Cho vay trả góp; Khi vay vốn, tổ chức tín dụng và khách hàng xác định và thoả thuận số lãi vốn vay phải trả cộng với số nợ gốc được chia ra để trả nợ theo nhiều kỳ hạn trong thời hạn cho vay. 6- Cho vay theo hạn mức tín dụng dự phòng: Tổ chức tín dụng cam kết đảm bảo sẵn sàng cho khách hàng vay vốn trong phạm vi hạn mức tín dụng nhất định. Tổ chức tín dụng và khách hàng thoả thuận thời hạn hiệu lực của hạn mức tín dụng dự phòng, mức phí trả cho hạn mức tín dụng dự phòng. 12 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 7- Cho vay thông qua nghiệp vụ phát hành và sử dụng thẻ tín dụng: Tổ chức tín dụng chấp thuận cho khách hàng được sử dụng số vốn vay trong phạm vi hạn mức tín dụng để thanh toán tiền mua hàng hoá, dịch vụ và rút tiền mặt tại máy rút tiền tự động hoặc điểm ứng tiền mặt là đại lý của tổ chức tín dụng. Khi cho vay phát hành và sử dụng thẻ tín dụng, tổ chức tín dụng và khách hàng phải tuân theo các quy định của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về phát hành và sử dụng thẻ tín dụng. 8- Cho vay theo hạn mức thấu chi: Là việc cho vay mà tổ chức tín dụng thoả thuận bằng văn bản chấp thuận cho khách hàng chi vượt số tiền có trên tài khoản thanh toán của khách hàng phù hợp với các quy định của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về hoạt động thanh toán qua các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán. 9- Các phương thức cho vay khác mà pháp luật không cấm, phù hợp với quy định tại Quy chế này và điều kiện hoạt động kinh doanh của tổ chức tín dụng và đặc điểm của khách hàng vay. Trong các phương thức trên được pháp luật quy định thì hai phương thức đầu tiên là phổ biến nhất, do đó trong bài viết này tôi sẽ tập trung phân tích hai phương pháp: Cho vay từng lần và cho vay theo hạn mức tín dụng. 1.1.3.1. Phương thức cho vay từng lần. Phương thức cho vay từng lần là phương thức cho vay mà ngân hàng căn cứ vào từng kế hoạc, phương án kinh doanh, từng khâu hoặc từng loại vật tư cụ thể để cho vay. Đối tượng áp dụng trong phương thức cho vay này có thể là:  Các khách hàng không có nhu cầu vay thường xuyên, liên tục, như vậy mỗi lần đi vay thì khách hàng sẽ làm một thủ tục hồ sơ mới để xin vay vốn.  Các khách hàng có số vòng vay vốn lưu động trong kinh doanh ít, nhu cầu vốn lưu động trong mỗi vòng vay vốn là không cao.  Các khách hàng mà hệ số tín nhiệm với ngân hàng thấp, không đủ tin tưởng để cho vay thường xuyên và cho vay các khỏan lớn. 13 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Ngân hàng cảm thấy cần fải giám sát các khoản cho vay thông qua cho vay từng lần.      Thủ tục để làm hồ sơ cũng khá rắc rối. Bên đi vay khi nhận thấy có nhu cầu vay vốn thì họ fải gửi đến ngân hàng cho vay bộ hồ sơ gồm các giấy tờ sau: Đơn xin vay, các tài liệu thuyết minh cho đơn xin vay: hồ sơ pháp lý, phương án sản xuất kinh doanh, tài liệu thế chấp, cầm cố tài sản. Ngân hàng sau khi thu được các tài liệu trên, cán bộ làm công tác cho vay cần tiến hàn đánh giá, thẩm định, thu thập và phân tích thông tin trên những mặt quan trọng sau: Tư cách và điều kiện của người vay vốn. Tính hợp pháp, hợp lệ của các tài liệu, giấy tờ trong hồ sơ xin vay vốn. Tiềm lực tài chính của khách hàng. Mục đích vay vốn và hiệu quả kinh tế của việc sử dụng vốn vay, khả năng trả nợ Ngân hàng khi đến hạn thanh tóan. Tài sản thế chấp, cầm cố của bên đi vay. Nếu dùng từ ngữ chuyên ngành thì đây chính là khâu thẩm định dự án tài chính. Nó xem xét dự án trên 2 khía cạnh: tính khả thi của dự án và khả năng thanh tóan của khách hàng. Khi thấy tính khả thi của hồ sơ cho vay thì giám đốc ngân hàng (hoặc giám đốc chi nhánh) sẽ quyết định phê duyệt hay không để phản hồi lại cho khách hàng là món vay của họ được chấp nhận hay không. Tiếp đó thì hồ sơ xin vay đã được thủ trưởng của cơ quan ký (giám đốc ngân hàng hoặc chi nhánh) sẽ được chuyển trực tiếp cho cán bộ có thẩm quyền phụ trách các món vay (thông thường là cán bộ tín dụng) để cán bộ tín dụng hướng dẫn khách hàng lập hợp đồng (tín dụng). Sau đó đơn xin vay và hợp đồng vay tiền được cán bộ tín dùng chuyển tiếp cho bộ phận kế tóan để họ thực hiện nghiệp vụ kế tóan vào sổ sách và xuất tiền vay cho khách hàng. Cũng tùy vào nhu cầu sử dụng tiền vay mà có thể khỏan vay được xuất ra dưới dạng tiền mặt hoặc được chuyển thẳng vào tài khỏan giao dịch của khách hàng, qua đó khách hàng có thể thực hiện giao dịch qua tài khoản liên ngân hàng hoăc sử dụng các công cụ khác như séc bảo chi, thư tín dụng… Thông thường thì thời hạn cho vay được hai bên: khách hàng và ngân hàng thỏa thuận khi thiết lập hợp đồng vay. Sự thỏa thuận này căn cứ vào 14 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 nhiều thành tố khác nhau, có thể dẫn ra một vài thành tố cơ bản chi phối đến quyết định về thời hạn như sau:  Thời hạn sử dụng vốn của bên đi vay, có thể ngắn, dài tùy vào dự án của họ và mục đích sử dụng vốn.  Lượng và tính chất vốn cho vay, nếu lượng vốn cho vay là ít thì có thể cho vay trong thời gian dài, còn lượng vốn cho vay lớn hơn thì hai bên fải thỏa thuận.  Lãi suất cho vay, điều này quyết định đến lợi ích của cả hai bên, đây là một yếu tố khá nhạy cảm, thông thường thì ngân hàng đưa ra lãi suất cho vay theo một khung có sẵn, tuy vậy hai bên cũng có thể thỏa thuận với nhau.  Độ rủi ro mà ngân hàng fải đối mặt, thường thì xuất phát chủ yếu từ bên đi vay, còn lại một phần là do yếu tố thị trường (yếu tố này chiếm phần ít hơn). Khi thời hạn cho vay đã được hai bên đồng í thì cán bộ phụ trách nghiệp vụ tín dụng sẽ ghi thời hạn vào hợp đồng vay tiền. Trên thực tế thì phần lớn các khoản vay đều được ngân hàng phân kỳ hạn nợ và quyết định mức trả nợ một lần. Tuy vậy đối với các món vay mà khách hàng không có nguồn thu nhập thường xuyên hoặc thời hạn vay quá ngắn thì ngân hàng không phân kỳ hạn nợ mà ghi trên hợp đồng là thời hạn trả nợ cuối cùng. Cũng phải nói thêm: phân kì hạn nợ là hoạt động chia nhỏ khoản nợ ra các khoản nhỏ rồi quy định thời hạn trả cho từng khoản đó, như vậy sẽ dễ dàng cho khách hàng có nhu cầu vay khỏan lớn, có thể dễ dàng trả các khoản nhỏ mà không cần tập trung một lượng tiền lớn để trả ngân hàng. Trong quá trình cho vay vốn, ngân hàng luôn fải kiểm tra thường xuyên về khoản cho vay của mình: khách hàng có sử dụng đúng mục đích không. Thông thường thì trước ngày đến hạn, cán bộ cho vay sẽ phải lập thông báo và gửi nó đến cho khách hàng, báo với họ về khoản nợ sắp đến hạn và nhắc nhở họ chuẩn bị trả tiền. Trong trường hợp khách hàng trả trước hạn thì luôn có một lãi suất thấp hơn lãi suất áp dụng cho khoản vay, đó là do khoản chiết khấu mà khách hàng được hưởng từ việc trả nợ trước hạn, điều này cũng thúc đẩy, khuyến khích người đi vay tăng thêm trách nhiệm của họ đối với khỏan cho vay. Khi thanh tóan với ngân hàng, hình thức chủ yếu có thể là uỷ nhiệm chi hoặc thanh tóan bằng tiền mặt. Trong trường hợp khách hàng đến hạn không trả nợ thì tùy vào trường hợp cụ thể mà ngân hàng có thể gia hạn nợ hoặc chuyển nợ quá hạn. Trong trường hợp do lý do khách quan thì khách hàng cần fải làm 15 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 đơn xin gia hạn nợ và gửi trực tiếp đến ngân hàng trước thời gian đến hạn của món vay. Như vậy phương thức cho vay từng lần luôn phân định rõ thời gian cho vay và thời gian trả nợ, trên thực tế mặc dù được sử dụng rất nhiều nhưng nó bộc lộ khá nhiều ưu và nhược điểm: • Ưu điểm:  Đây là phương thức cho vay được đánh giá là linh họat trong quá trình sử dụng vốn của ngân hàng, giúp cho ngân hàng mở rộng được kinh doanh, phục vụ các đối tượng của nó mà vẫn đảm bảo được tính an tòan do kiểm soát tốt được tình hình dự án mà bên đi vay đang chuẩn bị thực hiện, qua đó nắm thế chủ động, giúp cho ngân hàng tạo được uy tín do hoạt động kinh doanh ngày càng hiệu quả.  Với các thời điểm cho vay và trả nợ được xác định trước, ngân hàng luôn chủ động trong việc huy động, quản lý và sử dụng nguồn vốn của mình một cách hợp lý, tránh tình trạng ứ đọng vốn, thay vào đó vốn luôn trong trạng thái luân chuyển, nói một cách khác, phương thức cho vay từng lần giúp quá trình quản lý vốn của ngân hàng trở nên hiệu quả lên rất nhiều.  Cuối cùng, nhờ có việc quản lý tốt nguồn vốn mà công việc hạch tóan, kế tóan cho vay, lãi lỗ được thực hiện nhanh chóng, đơn giản và thuận tiện. • Nhược điểm:  Nhược điểm lớn nhất mà khách hàng hay đề cập đến ở phương thức cho vay này đó chính là ở khâu thủ tục: rườm rà. Để có một khoản vay nhỏ, khách hàng cũng phải thực hiện đúng các bước, từ nộp hồ sơ, đợi xét duyệt cho đến thỏa thuận hợp đồng, như vậy, đối với những khoản vay vớn, có tính chất cấp bách thì vô hình chung phương pháp cho vay này đã làm tăng thêm chi phí cơ hội của bên đi vay.  Bên cạnh đó, việc thường xuyên theo dõi, quản lý nguồn vốn gây ra một chi phí phụ cho việc quản lý vốn của ngân hàng, nó làm tăng chi phí đầu vào, làm giảm doanh thu dự kiến của ngân hàng: đầu tư quản lý nhiều cho một khoản cho vay nhỏ thu lãi thấp; mặt 16