Kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Chi phí TT của KLXLDD cuối = kỳ kỳ trong kỳ Chi phí của KLXL hoàn thành bàn giao + trong kỳ theo dự toán của KLLX ì DD Cuối Chi phí của KLXL kỳ theo DD cuối kỳ theo dự toán dự toán 4.3 Phơng pháp đánh giá sản phẩm làm dở theo giá trị dự toán Theo phơng pháp này chi phí thực tế của khối lợng xây lắp dở dang cuối kỳ đợc tính theo công thức sau: Chi phí TT của Chi phí TT của KLXL KLXLDD đầu kỳ + thực hiện trong kỳ Giá trị Dự toán Chi phí TT của = ì KLXLDD KLXLDD cuối kỳ Giá trị dự toán Giá trị dự toán cuối kỳ KLXL hoàn thành + KLXLDD cuối kỳ Bàn giao trong kỳ đã hoàn thành III. Kế toán tính giá thành sản phẩm xây lắp 7. Giá thành sản phẩm xây lắp Đối với doanh nghiệp nói chung, doanh nghiệp xây lắp nói riêng, giá thành sản phẩm là vấn đề đợc doanh nghiệp thờng xuyên quan tâm. Để xây dựng một công trình hay hoàn thành một lao vụ thì doanh nghiệp xây lắp phải đầu t vào qúa trình sản xuất thi công một lợng chi phí nhất định. Những chi phí sản xuất mà doanh nghiệp bỏ ra trong quá trình thi công đó sẽ tham gia cấu thành nên giá thành sản phẩm xây lắp hoàn thành Nh vậy: giá thành của sản phẩm xây lắp là toàn bộ chi phí bỏ ra nh chi phí vật t, chi phí nhân công, chi phí máy móc thi công và những chi phí khác tính bằng tiền để hoàn thành một khối lợng sản phẩm xây lắp, một công trình hoặc hạng mục công trình. Giá thành sản phẩm là căn cứ để tính toán xác định hiệu quả kinh tế của các hoạt động sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp 8. Phân biệt khái niệm chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp đều là biểu hiện bằng tiền của chi phí mà doanh nghiệp đã bỏ ra cho hoạt động sản xuất thi công. Tuy nhiên hai khái niệm này cũng có những điểm khác nhau: 11 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 - Chi phí sản xuất luôn gắn với thời kỳ phát sinh chi phí còn giá thành xây lắp lại luôn gắn với từng công trình, hạng mục công trình hay giai đoạn công việc có điểm dừng kỹ thuật hoàn thành - Giá thành sản phẩm xây lắp bao gồm cả một phần chi phí trực tiếp phát sinh hoặc một phần chi phí sẽ phát sinh ở các kỳ sau nhng đã ghi nhận là chi phí của kỳ này và là một phần của chi phí khác chuyển sang Hai khái niệm này có mối quan hệ mật thiết với nhau vì chi phí sản xuất là căn cứ và là cơ sở để tính giá thành của công trình, hạng mục công trình. 9. Phân loại giá thành sản phẩm xây lắp 3.1 căn cứ vào cơ sở số liệu để tính giá thành của sản phẩm xây lắp đợc chia ra thành - Gía thành dự toán: là tổng số các chi phí dự kiến để hoàn thành một khối lợng xây lắp công trình, hạng mục công trình. Giá thành dự toán đợc xác định trên cơ sở các định mức kinh tế kỹ thuật và đơn giá của nhà nớc Giá thành dự toán nhỏ hơn giá trị dự toán ở phần lãi định mức: Giá dự toán = giá thành dự toán + lãi định mức - Gía thành kế hoạch: là giá thành đợc xây dựng từ những điều kiện cụ thể của doanh nghiệp về các định mức, đơn giá, biện pháp quản lý và thi công. Giá thành kế hoạch tính theo công thức; Gía thành kế hoạch = giá thành dự toán mức hạ giá thành kế hoạch Với doanh nghiệp không có giá thành dự toán thì giá thành kế hoạch đợc xác định khi bớc vào kinh doanh trên cơ sở giá thành thực tế năm trớc và các định mức kinh tế kỹ thuật của doanh nghiệp. Nó bao gồm các chi phí gắn liền với sản xuất và tiêu thụ sản phẩm theo một danh mục thống nhất theo từng ngành sản xuất lập ra trên cơ sở hao phí lao động, hao phí vật chất và giá cả kế hoạch. Do vậy, bên cạnh giá thành kế hoạch còn có giá thành định mức đợc xây dựng trên cơ sở định mức hiện hành cho từng giai đoạn của từng thời kỳ (tháng, quý, năm). - Gía thành thực tế: là biểu hiện bằng tiền của những chi phí thực tế để hoàn thành khối lợng xây lắp. Gía thành thực tế đợc tính trên cơ sở số liệu kế toán về chi phí sản xuất của khối lợng xây lắp thực hiện trong kỳ 3.2 Căn cứ vào phạm vi tính giá thành 12 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Vì đặc điểm sản phẩm xây lắp có thời gian thi công dài nên để tiện cho việc theo dõi chặt chẽ những chi phí phát sinh ngời ta thừơng phân chia giá thành hai loại sau: - Gía thành khối lợng công tác xây lắp thực tế: phản ánh giá thành của một khối lợng công tác xây lắp hoàn thành đến một điểm dừng kỹ thuật, nó cho phép xác định kịp thời những chi phí thực tế phát sinh ở những giai đoạn xây lắp nhất định, phát hiện những nguyên nhân tăng giảm chi phí sản xuất. - Giá thành công trình, hạng mục công trình hoàn thành là toàn bộ chi phí chi ra để tiến hành thi công một công trình, hạng mục công trình kể từ khi khởi công đến khi kết thúc hoàn thành bàn giao cho bên chủ đầu t 10.Đối tợng tính giá thành trong doanh nghiệp xây lắp Xác định đối tợng tính giá thành là công việc đầu tiên trong toàn bộ công tác tính giá thành. Việc xác định đối tợng tính giá thành phải căn cứ vào đặc điểm, cơ cấu tổ chức sản xuất, quy trình công nghệ sản xuấtvà trình độ hạch toán kinh tế và quản lý của doanh nghiệp Trong doanh nghiệp xây lắp, đối tợng tính giá thành trùng với đối tợng tập hợp chi phí sản xuất có thể là công trình, hạng mục công trình hay khối lợng xây lắp hoàn thành bàn giao 11.Kỳ tính giá thành sản phẩm xây lắp Kỳ tính giá thành là thời kỳ bộ phận kế toán phải tiến hành công việc tính giá thành cho các đối tợng tính giá thành. Xác định kỳ tính giá thành thích hợp sẽ giúp cho việc tổ chức công tác tính giá thành sản phẩm đợc hợp lý, khoa học, đảm bảo cung cấp số liệu về việc tính giá thành thực tế của các sản phẩm lao vụ kịp thời phát huy đợc đầy đủ chức năng giám đốc tình hình thực hiện kế hoạch giá thành sản phẩm của kế toán Để xác định kỳ tính giá thành kế toán phải căn cứ vào đặc điểm tổ chức sản xuất và chu kỳ sản xuất sản phẩm. Căn cứ vào đặc điểm riêng của ngành xây lắp mà tính giá thành có thể đợc xác định nh sau; - Đối với các sản phẩm theo đơn đặt hàng có thời gian thi công dài, công việc đợc coi là hoàn thành khi kết thúc mọi công việc trong đơn đặt hàng thì khi hoàn thành toàn bộ đơn đặt hàng mới tính giá thành. - Đối với công trình, hạng mục công trình lớn, thời gian thi công dài thì chỉ khi nào có một bộ phận hoàn thành có giá trị sử dụng đợc nghiệm thu, bàn giao thanh toán thì mới tính giá thành thực tế bộ phận đó - Đối với những công trình xây dựng, lắp đặt thiết bị có thời gian thi công nhiều năm mà không tách ra đợc từng bộ phận công trình nhỏ đa vào sử dụng thì khi từng bộ phận xây lắp đạt đến điểm dừng kỹ thuật hợp lý, theo thiết kế kỹ thuật 13 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 có ghi trong hợp đồng thi công sẽ đợc bàn giao thanh toán thì doanh nghiệp xây lắp tính giá thành thực tế cho khối lợng xây lắp hoàn thành bàn giao. - Ngoài ra, với công trình lớn, thời gian thi công dài kết cấu phức tạp thì kỳ tính giá thành có thể đợc xác định là từng quý. 12.Phơng pháp tính giá thành sản phẩm xây lắp Phơng pháp tính giá thành sản phẩm xây lắp là phơng pháp sử dụng số liệu về chi phí sản xuất để tính toán ra tổng giá thành và giá thành đơn vị thực tế sản phẩm, lao vụ đã hoàn thành theo các yếu tố hoặc khoản mục giá thành trong kỳ đã đợc xác định. Trong kỳ tính giá thành là thời kỳ mà bộ phận kế toán giá thành cần phải tiến hành công việc tính giá thành cho các đối tợng tính giá thành. Có nhiều phơng pháp tính giá thành, song tuỳ thuộc vào từng đặc điểm của từng đối tợng tính giá thành và mối quan hệ giữa đối tợng tập hợp chi phí sản xuất và đối tợng tính giá thành mà kế toán áp dụng một trong nhiều phơng pháp thích hợp để tính giá thành cho từng đối tợng. ở doanh nghiệp xây lắp thờng áp dụng các phơng pháp tính giá thành sau: 6.1 phơng pháp tính giá thành trực tiếp Phơng pháp tính giá thành trực tiếp là phơng pháp đợc sử dụng phổ biến trong các doanh nghiệp xây dựng hiện nay. Vì sản phẩm xây dựng mang tính đơn chiếc, đối tợng tập hợp chi phí sản xuất lại phù hợp với đối tợng tính giá thành Theo phơng pháp này, tập hợp tất cả các chi phí sản xuất trực tiếp cho một công trình, hạng mục công trình từ khi khởi công đến khi hoàn thành chính là tổng giá thành của một công trình, hạng mục công trình đó Công thức: Z = C. Trong đó: Z: là tổng giá thành sản phẩm sản xuất C: là tổng chi phí sản xuất đã tập hợp theo đối tợng Trờng hợp công trình, hạng mục công trình cha hoàn thành mà có khối lợng xây lắp hoàn thành bàn giao, thì giá thành thực tế của khối lợng xây lắp hoàn thành bàn giao đợc xác định nh sau: Giá thành thực tế của KLXL hoàn thành bàn giao = Chi phí thực tế dở dang đầu kỳ 14 + Chi phí thực tế phát sinh trong kỳ - Chi phí thực tế dở dang cuối kỳ Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 6.2 Phơng pháp tính giá theo đơn đặt hàng Trong các doanh nghệp thuộc loại hình sản xuất kinh doanh đơn chiếc, công việc sản xuất kinh doanh thờng đợc tiến hành căn cứ vào các đơn đặt hàng của khách hàng. Đối với doanh nghiệp xây dựng, phơng pháp này áp dụng trong trờng hợp các doanh nghiệp nhận thầu xây lắp theo đơn đặt hàng và nh vậy đối tợng tập hợp chi phí sản xuất, đối tợng tính giá thành là từng đơn đặt hàng. Theo phơng pháp này, hàng tháng chi phí đợc tập hợp theo từng đơn đặt hàng và khi nào hoàn thành công trình thì chi phí sản xuất tập hợp đợc chính là giá thành thực tế của đơn đặt hàng. Những đơn đặt hàng cha sản xuất xong thì toàn bộ chi phí sản xuất đã tập hợp đợc theo đơn đặt hàng đó đều là chi phí sản xuất của khối lợng xây lắp dở dang. 6.3 Phơng pháp tính giá thành tổng cộng chi phí Phơng pháp này đợc áp dụng với các công trình, hạng mục công trình phải trải qua nhiều giai đoạn thi công. Theo phơng pháp này thì giá thành thực tế của toàn bộ công trình, hạng mục công trình đợc tính nh sau; Z = C1 + C2 ++CN + DĐK DCK Trong đó: Z: là giá thành thực tế của toàn bộ công trình, hạng mục công trình C1 + C2 + +CN : Chi phí sản xuất xây lắp của các giai đoạn DĐK ,DCK : Chi phí thực tế sản phẩm dở dang đầu kỳ, cuối kỳ 6.4 Phơng pháp tính giá thành theo định mức Phơng pháp này đợc áp dụng đối với các doanh nghiệp xây dựng thoả mãn các điều kiện sau: - Phải tính đợc giá thành định mức trên cơ sở các định mức và đơn giá tại các thời điểm tính giá thành - Vạch ra đợc một cách chính xác các thay đổi về định mức trong quá trình thực hiện thi công công trình - Xác định đợc các chênh lệch so với định mức và nguyên nhân xảy ra chênh lệch đó - Theo phơng pháp này giá thành thực tế đợc xác định nh sau: Giá thành thực tế của sản phẩm xây lắp Giá thành định = mức của sản phẩm định mức +_ _ 15 Chênh lệch do thay đổi định mức + _ Chênh lệch do thoát ly định mức Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 16