210328

THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN t i s cân b ng. Vai trò c a cha m s gi m d n cho t i khi a tr d t m c tiêu mong mu n là s t l p hồn tồn. Lúc ó gi a cha m và con cái là m i quan h gi a ngư i l n v i ngư i l n. a tr trơng mong tình u thương ngư i m , còn ngư i cha, trư c tiên là uy quy n. Tình thương u c a ngư i m và uy quy n c a cha là hai trong nh ng n n t ng r t c n thi t cho a con gi ư c th cân b ng gi a “Cương” và “Nhu”. Tuy nhiên, cha cũng có tình thương u và m cũng có uy quy n song v i t l ít hơn. Uy quy n và tình thương trong trư ng h p này khơng có gì mâu thu n v i nhau, trái l i, chúng hồ h p v i nhau, b sung cho nhau và ơi khi anh hư ng l n nhau. Uy quy n khơng ph i là chun ch , áp b c. Michaux – m t nhà Tâm lí h c ã xác nh i u ó như sau: H u h t tr em thích ư c c m th y trên chúng có s b o v c a m t th uy quy n, nhung chúng thích cái ó m c v a ph i và cơng b ng. Vì trong th c t cũng nh trong cu c chơi, chúng ham thích k lu t qn i có th b c. Tr em ln khinh ghét nh ng ngư i áp ch chúng và ghét c nh ng ngư i b o v y u t làm cho chúng m t ch d a mong mu n. Sau vai trò quy n uy làm ch d a, ngư i cha có vai trò th hai là h tr ngư i m . Trong th i kỳ c as ng x u tiên c a tr thơ, s ng x c a ngư i cha và tác ng ó t i tr cũng khơng quan tr ng hơn nh ng thành viên khác như: ơng bà, anh ch em...Ngư i cha có th l rõ tác ng c a mình vào a bé m t tư cách gián ti p thơng qua ngư i v . Chính ngư i cha u thương, săn sóc và săn sóc ngư i v , làm cho ngư i v h nh phúc, an tâm...s dành tình thương u lành m nh cho a tr . Ngư c l i,n u do mâu thu n trong gia ình, ngư i ch ng i x l nh nh t ho c i x thi u s u thương thì ngư i v (ngư i m ) lúc nào cũng lo l ng, v t v , s khơng dành h t tình thương cho tr ng lo l ng qua bi u hi n c a ngư i m s tác tr c a ngư i cha ng t i a tr , ho c tâm a tr . Như v y, s h i v i ngư i m trong vi c chăm sóc, Xây d ng con cái có nh hư ng r t l n t i s hình thành và phát tri n nhân cách c a con tr . 10 THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN Bên c nh vai trò gián ti p, ngư i cha còn có s tác cái ng tr c ti p vào con d y d con cái lên ngư i. Thi u vai trò này, ngư i cha s tr thành k vơ thách nhi m . Uy quy n c a ngư i cha ư c th hi n rõ b ng s can thi p tr c ti p, nó là y u t then ch t c a s hồ h p gia ình, nhưng nó cũng òi h i m t s i u ch nh t nh . Uy quy n ph i ư c k t h p v i d ng c a nó i v i con tr s em l i hi u qu tích c c hơn.ngư i cha c n mang ánh sáng c a trí t ê và kinh nghi m c a mình m i tránh ư c nh ng xung lư ng, bao dung thì tác n v i con, Có như v y t gi a cha và còn trong gia ình. Tóm l i, ngư i cha óng vai trò tr c t trong gia ình, làm nòng c t và ch d a v ng ch c cho v cũng như con. Vai trò c a ngư i cha ư c cha ơng ta khái qt trong câu t c ng :”Con có cha như nhà có nóc ’’, “ con khơng cha như nhà m t nóc ’’. Cha v a là s c m nh cơ b p, v a là s c m nh tinh th n cho con an tâm vui s ng, h c t p... N u ngư i cha nào b m t vai trò này, con cái thư ng h h ng ho c khó khăn trên ư ng i. Trong gia ình, bên c nh vai trò c a cha m , óng góp vào s hình thành và phát tri n nhân cách c a tr còn ph i n vai trò c a các thành viên khác, ó là: ơng bà, anh ch em... Khi tr b t k u có kh năng nh n th c, thì v n kinh nghi m, nh t là qua nh ng câu chuy n c tích c a bà s góp ph n làm phong phú nên tr quan ni m v cái t t cái ư c s ng i s ng tinh th n c a tr , hình thành p; cái x u, cái ác ... i v i nh ng tr khơng g n ơng bà ho c ơng bà ã m t thì ay chính là m t thi t thòi l n trong q trình hình thành nhân cách. Anh ch qua vi c cung chơi ùa v i tr , nên cũng góp ph n hình thành tính cách c a tr . Qúa trình nơ ùa, h c t p t các anh, ch s làm cho tr d hồ mình vào c ng Như v y, v i tư cách là m t c ng trong gia ình s có tác ng ng hơn., ng, xã h i thu nh , m i thành viên n q trình xã h i hố cá nhân (con tr ), trong ó cha m là n n t ng c a q trình ó. 11 THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN CHƯƠNG III: NH NG BI N I C A GIA ÌNH VÀ XÂY D NG TRONG GIA ÌNH Gia ình v i tư cách là m t thi t ch xã h i thu nh , m t ph m trù l ch s , có tác ng r t l n t i xã h i. xã h i-văn hố cũng tác ng th i, s bi n i c a các i u ki n kinh t - ng m nh m , sâu s c t i thi t ch gia ình, Gia ình là m t h th ng các vai trò, ch c năng và t ng th i kỳ l ch s , m i n n văn hố mà ch c năng này hay ch c năng khác c a gia ình tr nên quan tr ng hơn. I. Xây d ng gia ình trong gia ình truy n th ng Gia ình truy n th ng v i n n t ng kinh t ch y u là ho t nơng nghi p; ho t ng s n xu t ng s n xu t c a gia ình ch y u là g n v i cơng vi c ng áng và các ngh th cơng, nên sinh ho t trong gia ình a ph n là t c p, t túc. Tài s n trong gia ình nơng nghi p là tài s n chung c a c gia ình, b i v y mà n n kinh t trong gia ình khá n nh, xã h i vì th mà cũng ít có nh ng bi n ng, xáo tr n. Gia ình Vi t Nam truy n th ng chi m t l khá l n là ki u gia ình m r ng- bao g m nhi u th h cùng chung s ng: ba th h (ơng bà, cha m - tam ng ư ng), th m chí có t i b n th h cùng chung s ng (t i i ng ư ng). N n s n xu t nơng nghi p, ti u th cơng nghi p òi h i c n nhi u lao ng, nên các gia ình thư ng sinh ơng con, th m chí còn t n t i quan ni m, cho r ng: l m con hơn nhi u c a. i cùng v i gia ình truy n th ng là n n văn hố nho h c v i tính gia trưng ăn sâu vào trong cung cách sinh ho t trong các gia ình. Quy n l c trong gia ình hồn tồn thu c v ngư i ch ng, ngư i cha; các thành viên trong gia ình suy nghĩ và hành Nh ng ng theo v trí trên dư i ã ư c n nh s n. c i m trên ã nh tói ch c năng Xây d ng c a gia ình. Vi c Xây d ng con cái ư c th c hi n ngay trong lòng gia ình c v m t o c, ngh nghi p và c m t tri th c. Trong gia ình có r t ơng các thành viên v i nh ng m i quan h ph c t p (m ch ng nàng dâu, bà cơ ơng chú...) ã nh hư ng khơng nh t i ch c năng Xây d ng c a gia ình. Cha m vì sinh nhi u 12 THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN con nên khơng có i u ki n chăm sóc, d y b o chu áo Ngư c l i ngư i con ph i n m gi i v i con cái. úng các vai trò c a mình. T r t s m , ngư i con ph i tham gia vào các cơng vi c c a gia ình, nên tu i thi u niên c a chúng khơng kéo dài ư c bao lâu. Cơng vi c thay th các trò chơi d n già tr em chia tay vơí tu i thơ và bư c vào th gi i c a ngư i trư ng thành. Tính gia trư ng trong gia ình th hi n ch : ngư i ch ng , ngư i cha có uy quy n r t l n, h làngư i ch c a gia ình, có quy n quy t nh t t c các cơng vi c t “To” t i “ Nh ” trong gia ình như: s n xu t, sinh con , d ng v g ch ng cho con... Xây d ng trong gia ình theo ki u” cha m t âu con ng i y”, quan h gi a cha m và con cái th hi n s ph c tùng tuy t i. Phương pháp Xây d ng là bu c ph i tn theo, ph i ch p hành ch khơng ư c tranh lu n, phân tích úng sai. Các ph thu c, ch bi t vâng l i . i tư ng Xây d ng là các cá nhân hồn tồn i v i tr em, ư ng l i Xây d ng ó khơng giúp cho vi c hình thành nhân cách c l p mà tr thành m t con ngư i th bi t vâng l i và b t chư c m t tư cách mù qng, khơng c n bi t khơng c n ng ch n lý do, n gi thích. Giáo d c c a cha m i v i con cái trong gia ình truy n th ng ch u nh hư ng sâu s c c a tư tư ng:’’ Tr ng nam khinh n ”. Khi ã có con, cha m i x , d y d con giá khác v i con trai: con trai s ư c chi u chu ng hơn và có nhi u c quy n ư c chăm sóc t t hơn, c l i hơn ch em gái, ư c d y d nh m vào nh ng thăng ti n xã h i sau; trong khi ó con gái có ph n“ y u th ” hơn , ư c d y d nh ng c tính m ang, qn xuy n vi c nhà, ngoan ngỗn vâng l i, ch u nh n ...Trong các c tínhư: gi i vi c nhà và tính tích c c xã h i , thì xã h i truy n th ng quan ni m r ng : gi i vi c nhà là thi t i v i n và khơng c n thi t nam là c n thi t nhưng c tính c n i v i nam; ngư c l i tính tích c c xã h i n l i khơng quan tr ng . Chính cách quan ni m như v y ã ph n nào th hi n s ch m bi n i c a các giá tr c a xã h i t th h này sang th h khác và s tái t o l i nó trong gia ình là khá ngun v n. Nguy n v ng c a cha m v i con trai và h ng n i i v i con cái cũng mang tính ch t h ng ngo i i i v i con gái. a s cha m mong mu n con trai thốt 13 THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN li kh i nơng nghi p trong khi ph n l n l i mu n co gái làm nơng nghi p. Tóm l i, trong quan ni m v ngh nghi p, cha m thư ng “nh m” cho con trai nh ng ngh nghi p có uy tín hơn con giá . Tư tư ng “Tr ng nam khinh n ”, còn ư c th hi n u ãi và có nhi u cơ h i s d ng phúc l i gia ình hơn, ch : con trai ư c c bi t là khi gia ình ph i l a ch n do ch có kh năng thanh tốn cho nhu c u c a c a con trai ho c con gái (ví d : trong chuy n h c hành...) thì thư ng con gái ph i ch u thi t thòi. Tóm l i, gia ình trong xã h i nơng nghi p là ki u gia ình v i nhưng thành viên ã th m nhu n nh ng truy n th ng c a a s . Tuy v y, Xây d ng trong gia ình truy n th ng cũng ch a ng nhi u y u t tích c c. Do s ng qy qu n g m nhi u thành viên c a các th h , nên các thành viên trong gia ình có s tác thi t. ng, nh hư ng l n nhau m t tư cách m t c bi t tr em trong gia ình truy n th ng ư c th a hư ng nh ng giá tr phong phú c a trong i s ng tinh th n( nh t là c a bà c a m ), làm nên s phong phú i s ng tinh th n c a tr . II. Gia ình và Xây d ng gia ình hi n nay Có th nói, m t xã h i v i c trưng cơ b n là nơng thơn nơng nghi p và nơng dân ã t ng tr i qua hàng ngàn năm t n t i , ã b o lưu và truy n l i cho gia ình nói chung và Xây d ng gia ình nói riêng h giá tr và chu n m c khó phai nh t theo th i gian năm tháng . Nh ng giá tr c a gia ình, Xây d ng gia ình trong xã h i truy n th ng m i ư c k th a và phát huy trong nh ng i u ki n t o nên s c thái c a gia ình ngày nay. Cơng cu c im i ư cb t u t năm 1986 nh m kh c ph c nh ng h u qu c a kh ng ho ng kinh t - xã h i , ưa ho ng, t ư c thành t u trên các lĩnh v c... t nư c thốt kh i cu c kh ng th c hi n quy t tâm ó, ng và nhà nư c ã ch chương xố b cơ ch kinh t t p trung, bao c p, thay vào ó là vi c phát tri n kinh t th trư ng theo nh hư ng xã hơ ch nghĩa , m nh thành m t nư c cơng ngh phát tri n. N m trong s bi n và Xây d ng gia ình có s thay y i ó, gia ình i áng k :Gia ình như m t nhóm g n li n 14 THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN ,b bung ra và cùng v i nh ng thay i tích c c, cơ ch th trư ng v i nh ng y u t tiêu c c ã xâm nh p làm suy gi m m t s ch c năng c a vai trò c a gia ình. M t tư cách t ng quan, gia ình vi t nam hi n nay có nh ng c i m chính sau: + V quy mơ gia ình: Gia ình h t nhân (g m cha m và con cái) chi m t l cao và ngày càng ph bi n + Xưa kia và vi t nam, ly hơn là hi m thì ngày nay x y ra ngày càng nhi u l i nhi u h u q a nghiêm tr ng. + Kinh t gia ình phát tri n ã góp ph n nâng cao i s ng v t ch t cho các thành viên . Tuy nhiên kinh t th trư ng cũng ã làm cho s phân hố v m t kinh t gi a các gia ình ngày càng tăng lên: Nhi u gia ình tr nên khá gi , giàu có song bên c nh ó cũng có nhi u gia ình rơi vào hồn c nh khó khăn. S tác ng c a kinh t - xã h i t i Xây d ng gia ình di n ra theo chi u hư ng Th nh t: S phát tri n c a kinh t – xã h i ã t o ra ti m l c kinh t cho các gia ình.S hư ng th v v t ch t khèm theo ó là tinh th n c a con ngư i ư c nâng cao rõ r t .S c i thi n nay ư c th hi n trên m t lo i ch tiêu :S c kho tu i th c a ngư i dân ư c nâng cao .Hi n nay tu i th trung bình c a ngư i dân Vi t Nam là 68 tu i ,là khá cao so v i các nư c trong khu v c; H th ng d ch v ph v các nhu c u vui chơi ,gi i trí phát tri n r ng kh p ; Xây d ng t ph thơng n i H c,trung h c chun nghi p phát tri n. Hi n nay t l dân s >95%- là m t trong s nh ng nư c có t l dân bi t ch cao nh t khu v c ơng Nam á cùng v i s thay i ó, Xây d ng gia ình có nhi u bi n tri n t t: i u ki n v t ch t ngày càng ư c c i thi n ph i cha cha m có i u ki n chăm sóc con cái, m b o cho s phát tri n tồn di n c a con cái cha m có i u ki n khơng ch ni n ng giáo dư ng, d y b o l nghĩa mà còn óng vai trò làm th y cơ giáo Trong th i nhà, kèm c p con cái c v th i gian l n n i dung h c t p. i ngày nay m i gia ình thư ng ch có m t 15 n hai con nên có